Home » Portal » Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia na apel Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie medycyny estetycznej

Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia na apel Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie medycyny estetycznej

Ministerstwo Zdrowia nie pozwoliło długo czekać z odpowiedzią na apel Naczelnej Rady Lekarskiej z 9.12.2017 r. w sprawie podjęcia prac legislacyjnych, które mają na celu uregulowanie świadczeń z zakresu medycyny estetycznej. Apel Naczelnej Rady Lekarskiej dotyczył umożliwienia świadczeń tylko przez lekarzy i lekarzy dentystów, dając tym samym najwyższy poziom i bezpieczeństwo udzielanych świadczeń.

Kilka tygodni temu publikowaliśmy na łamach naszego portalu apel Naczelnej Rady Lekarskiej do ministra Konstantego Radziwiłła, w którym jasno określa, że medycyna powinna być domeną lekarzy i lekarzy dentystów. Apel publikowaliśmy w całości za uprzejmością Gazety Lekarskiej.
Zapraszamy do przeczytania apelu Medycyna estetyczna dziedziną tylko dla lekarzy

Zainteresowani tematem medycyny estetycznej

Zainteresowani tematem wykonywania zabiegów medycyny estetycznej wiedzą, że specjalizacja jako taka nie istnieje, a brak regulacji prawnych wykorzystywany jest przez osoby, które nie mają odpowiednich uprawnień do wykonywania zabiegów medycyny estetycznej, przez co rośnie liczba osób pokrzywdzonych, które zostały poddane zabiegom w nieodpowiednich warunkach, przy wykorzystaniu nieodpowiednich narzędzi.
Zabiegi z wykorzystanie kwasu hialuronowego czy toksyny botulinowej powinny być wykonywane tylko przez lekarzy.

„Uzewnętrznij swoje piękno świadomie”

Anna Jaskiewicz

Poniżej publikujemy pełną odpowiedź Ministerstwa Zdrowia sekretarza stanu Jarosława Pinkasa kierowaną do Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej Macieja Hamankiewicza z dnia 2017-02-01


Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia

Odpowiadając na pismo z dnia 9 grudnia 2016 r., znak: NRL/ZRPNVI/942/2137/16 w sprawie podjęcia prac legislacyjnych związanych z uregulowaniem zasad udzielania świadczeń z zakresu medycyny estetycznej ograniczając ich wykonywanie wyłącznie przez lekarzy, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W świetle przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 543, z późn.zm.) dział zdrowie obejmuje zawody medyczne.

W związku z powyższym, w gestii ministra właściwego do spraw zdrowia leży m.in. prowadzenie spraw związanych z wykonywaniem zawodów medycznych. Jednym z kluczowych zadań, które obejmuje dział zdrowie jest prowadzenie spraw dotyczących ochrony zdrowia i zasad organizacji opieki zdrowotnej. Natomiast osoby uprawnione do wykonywania zawodu medycznego, w świetle obowiązujących przepisów posiadają uprawnienia do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, które zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 kwietnia 2016 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1638, z późn. zm.), są działaniami służącymi zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz innymi • działaniami medycznymi wynikającymi z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.

W odniesieniu do zawodu technika usług kosmetycznych informujemy, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 13 grudnia 2016 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2016 r. poz. 7), ministrem właściwym dla ww. zawodu jest minister właściwy do spraw gospodarki. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r. poz. 184, z późn. zm.), celem kształcenia w tym zawodzie jest przygotowanie do pracy w gabinetach kosmetycznych, gabinetach odnowy biologicznej oraz w firmach kosmetycznych. Natomiast zadania zawodowe, do których wykonywania powinien być przygotowany absolwent kształcenia w ww. zakresie, związane są w szczególności ze stosowaniem zabiegów z zakresu kosmetyki pielęgnacyjnej, upiększającej, jak również udzielaniem porad z zakresu kosmetyki zachowawczej i zdobniczej. Należy jednakże zauważyć, iż wykonywanie zawodu technika usług kosmetycznych nie obejmuje działań związanych z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej zawodu kosmetologa, należy zauważyć, iż kwalifikacje do wykonywania tego zawodu uzyskuje się w systemie szkolnictwa wyższego na studiach pierwszego i drugiego stopnia. Według standardów kształcenia na przedmiotowym kierunku, w oparciu o które realizowane było kształcenie do roku akademickiego 2012/2013 (załącznik nr 58 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166 z późn. zm. — akt archiwalny), absolwent ww. studiów powinien posiadać umiejętności posługiwania się wiedzą ogólną z zakresu nauk o zdrowiu oraz wiedzą szczegółową z zakresu kosmetologii.

Powinien umieć m.in.: planować rodzaj zabiegu kosmetycznego i stosować kosmetyki zgodnie z rozpoznaniem, wykonywać zabiegi kosmetyczne, pielęgnacyjne i upiększające, z uwzględnieniem wskazań i przeciwwskazań, prawidłowo odczytywać skład kosmetyku i ustalać jego zastosowania, jak również ściśle współpracować z lekarzem dermatologiem w zakresie pielęgnacji skóry zmienionej chorobowo oraz organizować i prowadzić gabinet kosmetyczny. Należy zauważyć, iż standardy kształcenia m.in. dla kierunku kosmetologia zostały zderegulowane, a zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842, z późn. zm.), nie określa się standardów kształcenia dla kierunku kosmetologia, standardy kształcenia określa się wyłącznie dla kierunków studiów lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa i położnictwa oraz analityka medyczna/medycyna laboratoryjna.

Kompetencje kosmetologów powinny więc wynikać z osiągniętych w trakcie studiów efektów kształcenia, jednakże brak jest odrębnego aktu prawnego regulującego zakres uprawnień tej grupy zawodowej. Przede wszystkim należy podkreślić, że kosmetolodzy nie zostali ujęci także w przepisach prawnych regulujących udzielanie świadczeń zdrowotnych.
W związku z powyższym należy mieć na względzie, iż pomimo realizacji w trakcie kształcenia w ww. zawodach pewnych treści z zakresu nauk medycznych, zarówno kosmetolog, jak i technik usług kosmetycznych nie są zawodami medycznymi.

W kwestii dotyczącej kwalifikacji osób uprawnionych do wykonywania zabiegów polegających na wstrzykiwaniu kwasu hialuronowego, czy toksyny botulinowej informuję, iż podzielam przekazane nam stanowiska ekspertów w tym zakresie (m.in. prof. Andrzeja Kaszuby, który pełnił funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie dermatologii i wenerologii oraz Polskiego Towarzystwa Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej), zgodnie z którymi zabiegi tego rodzaju powinny być wykonywane przez lekarzy, jako przedstawicieli grupy zawodowej legitymującej się specjalistycznym zakresem wiedzy teoretycznej i praktycznej. Takiego zakresu wiedzy, jaki posiadają lekarze, nie uzyskują bowiem ani absolwenci studiów na kierunku kosmetologia, ani absolwenci szkół policealnych kształcących w zawodzie technika usług kosmetycznych, ani tym bardziej uczestnicy różnego rodzaju kursów kosmetycznych.

Zgodnie z informacjami uzyskanymi od ww. ekspertów, kwas hialuronowy stosowany jest do wstrzyknięć ze wskazań terapeutycznych (np. w przypadku refluksu pęcherzowo — moczowego), a także wskazań estetycznych związanych z nawilżaniem, rewitalizacją skóry lub nadawaniem nowych kształtów w obrębie twarzy i różnych okolic ciała. Preparaty do zabiegów wstrzyknięć kwasu hialuronowego są zróżnicowane, dzielą się m.in. według wielkości cząstek, stężenia, rodzaju i stopnia usieciowienia. Jednocześnie należy stwierdzić, iż stosowane techniki iniekcyjne są różnorodne (z użyciem różnego typu igieł i kaniuli), także ilość podawanego preparatu do wstrzyknięć, w tym m.in. kwasu hialuronowego, może się wahać od ułamka 1 ml do kilkuset ml jednorazowo. W ocenie ww. ekspertów pomimo, iż preparaty do iniekcji używane m.in. w medycynie estetycznej są powszechnie uznawane za bezpieczne, ich wstrzykiwanie, zwłaszcza w obrębie twarzy, może powodować poważne powikłania, np. infekcje, martwicę, blizny, zator naczyń, czy utratę wzroku.

Każdy bowiem zabieg wstrzyknięcia np. kwasu hialuronowego, wiąże się z uszkodzeniem bariery skóry i kontaktem z krwią. Ponadto, oprócz kwestii dotyczącej posiadania odpowiednych kwalifikacji przez osoby przeprowadzające zabiegi medycyny estetycznej polegające na podawaniu np. kwasu hialuronowego, czy toksyny botulinowej, eksperci wskazują na konieczność zapewnienia realizacji ww. zabiegów w pomieszczeniach spełniających wymagania sanitarne przewidziane dla gabinetu zabiegowego.

Należy podkreślić, że zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2015 r. poz. 464, z późn. zm.), wykonywanie zawodu lekarza polega przede wszystkim na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności: badania stanu zdrowia, udzielania porad lekarskich, a także wydawania opinii i orzeczeń lekarskich.

W związku z powyższym czynności te zastrzeżone są dla zawodu lekarza. Jednocześnie informujemy, iż załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie standardów kształcenia dla kierunków studiów: lekarskiego, lekarsko -dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa i położnictwa (Dz. U. z 2012 r. poz. 631) -Standardy kształcenia dla kierunków studiów:

Kierunek lekarski. Jednolite studia magisterskie, określa zakres wiedzy i umiejętności absolwenta kierunku lekarskiego uwzględnione w dziale III ww. załącznika, jako szczegółowe efekty kształcenia:
– w części B. Naukowe podstawy medycyny (poz.B.W22) zna procesy takie jak: cykl komórkowy, proliferacja, różnicowanie i starzenie się komórek, apoptoza i nekroza oraz ich znaczenie dla funkcjonowania organizmu; (poz. B.W25) zna czynność i mechanizmy regulacji wszystkich narządów i układów organizmu człowieka, w tym układu: krążenia, oddechowego, pokarmowego, moczowego i powłok skórnych oraz rozumie zależności istniejące między nimi; (poz.B.W28) – zna mechanizmy starzenia się organizmu,
– w części E. Nauki kliniczne niezabiegowe zawiera treści określające wiedzę absolwenta ww. kierunku (poz. E.U14) rozpoznaje stany bezpośredniego zagrożenia życia; (poz. E.U17) – przeprowadza analizę ewentualnych działań niepożądanych poszczególnych leków oraz interakcji między nimi; (poz. E.U29 lit. e) -wykonuje podstawowe procedury i zabiegi lekarskie, w tym m.in.: wstrzyknięcia dożylne, domięśniowe i podskórne; (poz. E. U 30 lit. g i h) – asystuje przy przeprowadzaniu następujących procedur i zabiegów lekarskich, w tym m.in. testach naskórkowych, próbach śródskórnych i skaryfikacyjnych oraz interpretuje ich wyniki; (poz. E.W33) — zna podstawowe cechy, uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne najczęstszych chorób skóry człowieka.

Z powyższego wynika, że absolwenci kierunku lekarskiego w procesie kształcenia przeddyplomowego są w szerokim zakresie przygotowywani do działań związanych ze znajomością procesów zachodzących w organizmie, użyciem leków, naruszeniem ciągłości tkanek, wystąpieniem objawów niepożądanych i interakcji, a także w zakresie postępowania w nagłym zagrożeniu zdrowotnym.

W dalszej kolejności szczegółowa wiedza i umiejętności nabywane są w drodze szkolenia specjalizacyjnego, w szczególności pogłębiane są one w procesie odbywania specjalizacji w dziedzinie chirurgii plastycznej. Zatwierdzony przez Ministra Zdrowia program modułu specjalistycznego w zakresie chirurgii plastycznej pozwala na uzyskanie, zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną, szczególnych kwalifikacji zawodowych związanych również z chirurgią estetyczną wykonywaną w obrębie głowy i szyi, kończyn górnych, piersi, brzucha, kończyn dolnych.

Warunki udzielania i zakres oraz zasady i tryb finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 z późn.zm.), zwana dalej „ustawą o świadczeniach” oraz wydane na jej podstawie tzw. rozporządzenia koszykowe.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2016 poz. 694 z późn.zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 poz. 357 z późn.zm.) zabiegi chirurgii plastycznej lub zabiegi kosmetyczne są świadczeniami gwarantowanymi wyłącznie, jeżeli są udzielane w przypadkach będących następstwem wady wrodzonej, urazu, choroby lub następstwem ich leczenia.

Definicja świadczenia gwarantowanego została określona w ustawie o świadczeniach, zgodnie z którą jest to świadczenie opieki zdrowotnej finansowane w całości lub współfinansowane ze środków publicznych na zasadach i w zakresie określonych w ustawie o świadczeniach. Z kolei pojęcie „świadczenie opieki zdrowotnej” jest pojęciem szerokim i obejmuje świadczenie zdrowotne, świadczenie zdrowotne rzeczowe i świadczenie towarzyszące.

Należy zwrócić uwagę, że zmiana definicji świadczenia zdrowotnego zawartej w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618 z późn.zm.) wiązałaby się również ze zmianą definicji w przepisie art. 5 pkt 40 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którą świadczenie zdrowotne jest to działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania. Należy uznać, że zabiegi chirurgii plastycznej lub zabiegi kosmetyczne wpisują się w element definicji świadczenia zdrowotnego, bowiem są to świadczenia służące poprawie zdrowia.

W związku z powyższym, mając na uwadze konieczność dokonania międzyresortowych uzgodnień, a także dokonania analizy prawnej w omawianym zakresie, uprzejmie informuję, że zostaną podjęte stosowne działania. Dziękując za przekazane stanowisko i konkluzje ufam, że weźmiecie Państwo razem z Ministrem Zdrowia udział w planowanych rozmowach z ministrem właściwym do spraw edukacji i ministrem właściwym do spraw gospodarki dotyczących zakresu uprawnień kosmetologa i technika usług kosmetycznych.


Pełna treść pisma MZ jest dostępna na stronie nil.org.pl.
Czekamy z niecierpliwością na zmiany, które dadzą przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa pacjentom.

Żródło: Naczelna Izba Lekarska
Redaktor Naczelna Anna Jaskiewicz

Solaria kolagenowe – kolagenowa terapia świetlna

Zadbaj o usta po powieszaniu preparatami

Męskie zabiegi w gabinecie medycyny estetycznej

Redaktor Barbara Szuszkiewicz

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Akceptuję Czytaj więcej