Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) co każdy musi wiedzieć

 

Wstrząs anafilaktyczny to bardzo silna reakcja alergiczna organizmu. Wstrząs polega na niedostatecznym przepływie krwi przez tkanki, co powoduje niedobory zaopatrzenia tkanek w tlen i substancje odżywcze oraz zaburza usuwanie produktów przemiany materii. Jest to dysproporcja pomiędzy zapotrzebowaniem a podażą tlenu, glukozy oraz potrzebą a możliwością usuwania dwutlenku węgla. Definicja wg. EAACI

 

 

Do reakcji dochodzi w ciągu kilku minut od kontaktu z alergenem, choć może ona także pojawić się po upływie kilku godzin.

Ze względu na czytelników z różnych stron świata, gdzie operuje się nazwami pochodzenia łacińskiego, podamy przykłady, z którymi możemy spotkać się w piśmiennictwie powszechnym dla pacjentów (łac. anaphylaxia, commotus anaphylaciticus; ang. anaphylaxis, anaphylactic shock, niemDie Anaphylaxie, fr. Le choc anaphylactique)

 

Każdy może pomóc osobie ze wstrząsem anafilaktycznym?

Wiele słyszymy o wstrząsie anafilaktycznym, ale co o nim wiemy i, czy zwykły człowiek bez przeszkolenia

medycznego jest w stanie pomóc osobie, u której dochodzi do reakcji alergicznej?

Łatwiej i mniej stresująco jest w przypadkach gdzie rodzina i otoczenie osoby z ryzyka zagrożenia jest świadome możliwości wystąpienia wstrząsu np. u osób, które są uczulone na jakiś składnik pokarmowy lub użądlenie owada. Ale co robić, kiedy nagle przy nas ktoś ma objawy anafilaksji? Jak postępować, by uratować i nie zrobić krzywdy?

 

Najważniejszym elementem jest opanowanie własnych emocji

 


Definicja wg. EAACI, czyli – Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej

Natychmiastowa silna reakcja alergiczna, mogąca stanowić zagrożenie dla życia. Pojawia się na skutek ponownego kontaktu z alergenem i jest wynikiem szybkiego uwalniania mediatorów. Reakcja może dotyczyć niemal każdego narządu, chociaż najczęstsze są reakcje ze strony skóry, płuc, przewodu pokarmowego i układu krążenia. Przy wstrząsie dochodzi do niewydolności oddechowej i krążenia.

Mediatory

W czasie reakcji anafilaktycznej uwalniane są:

  • histamina
  • leukotrieny
  • prostaglandyny
  • czynnik aktywujący płytki (PAF)
  • cytokiny
  • calicline.
  • enzymy (tryptaza, chymaza, karboksypeptydaza B, hydrolazy)

 

Symptomy
  • bardzo gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego
  • ciężkie zaburzenia ze strony układu pokarmowego
  • obrzęk twarzy
  • puchnięcie ust
  • tachykardia
  • wypryski
  • zaburzenia oddychania

 

Przyczyny

Do czynników mogących wywołać anafilaksję zalicza się:

  • leki
    • antybiotyki (np. penicylina, cefalosporyny, aminoglikozydy, tetracyklina)
    • witaminy (kwas foliowy, tiamina, cyjanokobolamina)
    • płyny infuzyjne (np. dextran)
    • hormony (insulina, ACH, parathormon)
    • leki anestetyczne (suksametonium)
    • środki kontrastowe z jodem, używane w radiologii
    • niesteroidowe leki przeciwzapalne (aspiryna)
    • narkotyczne środki przeciwbólowe (morfina)
  • enzymy (trypsyna, chymotrypsyna, penicylinaza, papaina)
  • surowice (np. anatoksyna tężcowa, jadu kiełbasianego, zgorzeli, jadów węży)
  • produkty żywnościowe (np.orzeszki ziemne, ryby, skorupiaki, owoce cytrusowe) i dodatki do żywności (chemiczne środki konserwujące)
  • jady owadów błonkoskrzydłych
  • immunoterapia alergenem (tzw. odczulanie)
  • lateks
  • przetoczenia krwi lub preparatów krwiopochodnych
  • płyn nasienny (wydzielenie antygenu dostarczonego inną drogą)

Do tej pory nie wyjaśniono mechanizmu powstawania reakcji na skutek ciepła, zimna, stresu czy wysiłku fizycznego.

 

Diagnoza
Stawiana jest na podstawie wywiadu, w którym wykazuje się połączenie wystąpienia objawów z ekspozycją na alergen. Bardzo ważne jest przekazanie lekarzowi wszelkich informacji dotyczących okoliczności zaistnienia objawów wstrząsu anafilaktycznego. 
Leczenie
Po wystąpieniu wstrząsu anafilaktycznego konieczna jest seria działań. Ważne jest ułożenie chorego w pozycji leżącej z uniesieniem kończyn dolnych (lepszy dopływ krwi). Pacjentowi podaje się leki: adrenalinę dożylnie lub dotchawiczo, kortykosterydy, leki przeciwhistaminowe oraz beta2-mimetyki w aerozolu, teofilinę, dopaminę. Czasem konieczna jest intubacja i tlenoterapia. Dożylnie podaje się płyny. W skrajnych przypadkach może dojść do zatrzymania krążenia i oddychania, konieczna jest wtedy resuscytacja.

 

Redaktor Barbara Szuszkiewicz

Wielki Przegląd Diet XXI wieku: : Dieta Dukana-wady i zalety

Redaktor Barbara Szuszkiewicz

Napoje energetyzujące nie dla wszystkich!

Kinesiotaping- nie tylko na ból kręgosłupa, również na zmarszczki

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Akceptuję Czytaj więcej