Home » Portal » Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) co każdy musi wiedzieć

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) co każdy musi wiedzieć

 

Wstrząs anafilaktyczny to bardzo silna reakcja alergiczna organizmu. Wstrząs polega na niedostatecznym przepływie krwi przez tkanki, co powoduje niedobory zaopatrzenia tkanek w tlen i substancje odżywcze oraz zaburza usuwanie produktów przemiany materii. Jest to dysproporcja pomiędzy zapotrzebowaniem a podażą tlenu, glukozy oraz potrzebą a możliwością usuwania dwutlenku węgla. Definicja wg. EAACI

 

 

Do reakcji dochodzi w ciągu kilku minut od kontaktu z alergenem, choć może ona także pojawić się po upływie kilku godzin.

Ze względu na czytelników z różnych stron świata, gdzie operuje się nazwami pochodzenia łacińskiego, podamy przykłady, z którymi możemy spotkać się w piśmiennictwie powszechnym dla pacjentów (łac. anaphylaxia, commotus anaphylaciticus; ang. anaphylaxis, anaphylactic shock, niemDie Anaphylaxie, fr. Le choc anaphylactique)

 

Każdy może pomóc osobie ze wstrząsem anafilaktycznym?

Wiele słyszymy o wstrząsie anafilaktycznym, ale co o nim wiemy i, czy zwykły człowiek bez przeszkolenia

medycznego jest w stanie pomóc osobie, u której dochodzi do reakcji alergicznej?

Łatwiej i mniej stresująco jest w przypadkach gdzie rodzina i otoczenie osoby z ryzyka zagrożenia jest świadome możliwości wystąpienia wstrząsu np. u osób, które są uczulone na jakiś składnik pokarmowy lub użądlenie owada. Ale co robić, kiedy nagle przy nas ktoś ma objawy anafilaksji? Jak postępować, by uratować i nie zrobić krzywdy?

 

Najważniejszym elementem jest opanowanie własnych emocji

 


Definicja wg. EAACI, czyli – Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej

Natychmiastowa silna reakcja alergiczna, mogąca stanowić zagrożenie dla życia. Pojawia się na skutek ponownego kontaktu z alergenem i jest wynikiem szybkiego uwalniania mediatorów. Reakcja może dotyczyć niemal każdego narządu, chociaż najczęstsze są reakcje ze strony skóry, płuc, przewodu pokarmowego i układu krążenia. Przy wstrząsie dochodzi do niewydolności oddechowej i krążenia.

Mediatory

W czasie reakcji anafilaktycznej uwalniane są:

  • histamina
  • leukotrieny
  • prostaglandyny
  • czynnik aktywujący płytki (PAF)
  • cytokiny
  • calicline.
  • enzymy (tryptaza, chymaza, karboksypeptydaza B, hydrolazy)

 

Symptomy
  • bardzo gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego
  • ciężkie zaburzenia ze strony układu pokarmowego
  • obrzęk twarzy
  • puchnięcie ust
  • tachykardia
  • wypryski
  • zaburzenia oddychania

 

Przyczyny

Do czynników mogących wywołać anafilaksję zalicza się:

  • leki
    • antybiotyki (np. penicylina, cefalosporyny, aminoglikozydy, tetracyklina)
    • witaminy (kwas foliowy, tiamina, cyjanokobolamina)
    • płyny infuzyjne (np. dextran)
    • hormony (insulina, ACH, parathormon)
    • leki anestetyczne (suksametonium)
    • środki kontrastowe z jodem, używane w radiologii
    • niesteroidowe leki przeciwzapalne (aspiryna)
    • narkotyczne środki przeciwbólowe (morfina)
  • enzymy (trypsyna, chymotrypsyna, penicylinaza, papaina)
  • surowice (np. anatoksyna tężcowa, jadu kiełbasianego, zgorzeli, jadów węży)
  • produkty żywnościowe (np.orzeszki ziemne, ryby, skorupiaki, owoce cytrusowe) i dodatki do żywności (chemiczne środki konserwujące)
  • jady owadów błonkoskrzydłych
  • immunoterapia alergenem (tzw. odczulanie)
  • lateks
  • przetoczenia krwi lub preparatów krwiopochodnych
  • płyn nasienny (wydzielenie antygenu dostarczonego inną drogą)

Do tej pory nie wyjaśniono mechanizmu powstawania reakcji na skutek ciepła, zimna, stresu czy wysiłku fizycznego.

 

Diagnoza
Stawiana jest na podstawie wywiadu, w którym wykazuje się połączenie wystąpienia objawów z ekspozycją na alergen. Bardzo ważne jest przekazanie lekarzowi wszelkich informacji dotyczących okoliczności zaistnienia objawów wstrząsu anafilaktycznego. 
Leczenie
Po wystąpieniu wstrząsu anafilaktycznego konieczna jest seria działań. Ważne jest ułożenie chorego w pozycji leżącej z uniesieniem kończyn dolnych (lepszy dopływ krwi). Pacjentowi podaje się leki: adrenalinę dożylnie lub dotchawiczo, kortykosterydy, leki przeciwhistaminowe oraz beta2-mimetyki w aerozolu, teofilinę, dopaminę. Czasem konieczna jest intubacja i tlenoterapia. Dożylnie podaje się płyny. W skrajnych przypadkach może dojść do zatrzymania krążenia i oddychania, konieczna jest wtedy resuscytacja.

 

Redaktor Barbara Szuszkiewicz

Kilka ciekawostek anatomicznych

Lęk przed wszystkim – to fobia!

Redaktor Barbara Szuszkiewicz

BOHOBOCO w wiosennej kampanii zaciera granice wieku 81-letnią modelką Heleną Norowicz

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Akceptuję Czytaj więcej